جزوه خبرنویسی مقدماتی

khabark2

 

بسم الله الرحمن الرحیم

پایگاه خبری دریا ، جزوه خبر نویسی مقدماتی که در ذیل آمده است ، زیر نظر دانشکده خبر در خبرگزاری جمهوری اسلامی در استان فارس جمع آوری و تنظیم شده است.

مقدمه
یک نقش مهم رسانه ها در ایجاد الفت و همچنین ایجاد نزاع بین دو کشور است؛ مثلا رسانه ی خبری تلویزیون الجزیره؛ تمام نگاهها به خط مشی الجزیره است ، فرایند می سازد و حتی دیگران نسبت به تاثیر این رسانه در منطقه تصمیم می گیرند.

بوسیله رسانه بحرانهای بزرگ ، کوچک جلوه داده میشود ؛

تصور جهان امروز بدون رسانه و خبر واهی است، ما باید ارتباط و مراوده و تبادل اطلاعات داشته باشیم .

نمونه یک جامعه پویا جریان صحیح اطلاعات تعریف شده است ، به طوریکه جریان اطلاعات کانالهای خاص داشته باشد .

برای جریان داشتن و منظم بودن این امر نیاز به آموزش نیروی انسانی متخصص و ماهر است.

اسلوب تربیت نیرو در رسانه به ترتیب نقش و گستره توزیع

– روزنامه محلی

– روزنامه منطقه ای

– روزنامه ملی

– روزنامه بین المللی

– خبرگزاری

به همین ترتیب درجه اهمیت خبر برای درج آن در رسانه متفاوت است.

دبیر سرویس (در راس سرویس)

زیرمجموعه های هر سرویس:

نویسندگان – گزارشگران – خبرنگاران – مصاحبه گران- تنظیم کنندگان خبر

سرویس ها میتواند :

فرهنگی ، اقتصادی ، اجتماعی ، سیاسی و ورزشی باشند.

هر کدام از سرویسها به حوزه تخصصی خود باید ، دارای نیروی انسانی باشد ، در صورتی که در هر قسمت خبرنگار خاص خودش داشته باشد ، موفقیت بیشتر است. این امر به امکانات و نیروی انسانی رسانه بستگی دارد.

هر فرد در حوزه خود اطلاعات نسبت به آن حوزه را دارد ، به طور مثال در حوزه فرهنگی خبرنگار آن رئیس ارشاد را می شناسد ، و خط مشی و نظرات او را هم می داند. و خبرنگار حوزه ورزشی هم میداند مثلا آقای پیروانی سر مربی تیم فجر است ، چگونه آدمی است و…

 

اتاق خبر

مطالب در اتاق خبر جمع می شوند.

براساس روحیات افراد در حوزه ها خبرنگارها ، چیده می شوند. بر اساس روحیه ی خودتان پیشنهاد بدهید تا در حوزه ی مورد نظر به کار برده شوید. در آنجا هم پس از ارائه کار مشخص می شود که شما چقدر موفق بوده اید .

 

مفاهیم اساسی

درستی : یکی از مسئولیتهای اصلی رسانه انتقال مفاهیم درست به مخاطب است .

روشنی : نکته ی مبهمی در خبر تا آنجا که ممکن است باقی نماند.

جامعیت : خبر تا آنجا که ممکن است به همه ی پرسشهای مخاطب پاسخ دهد.

 

اصول خبر :

صحت ، سرعت ، دقت : بر اساس این سه اصل باید در یک خبرگزاری کار کرد.

 

درستی :

خبر اول: انفجار بمب در حسینیه سید الشهداء شیراز دهها کشته و مجروح بر جای گذاشت .

خبر دوم : انفجار در حسینیه سید الشهداء شیراز دهها کشته و مجروح بر جای گذاشت .

 

خبر اول بر اثر دیدگاه خبرنگار تنظیم شده است . نیم ساعت بعد از آن آقای فرماندار میگوید انفجار، بمب نبوده است. در صورت اول بیست دقیقه بعد از درج خبر ، تکذیبیه صادر میشود. ما نباید این ذهنیت را داشته باشیم که هر صدای مهیبی بمب است.

[اگر بخواهیم از لفظ بمب استفاده کنیم باید به نقل از یک منبع رسمی باشد ، یا به طوری رسمیت داشته باشد ، رسانه به خودی خود نمی تواند اعلان نماید که مثلا انفجار ، بمب بوده است]

چند سال پیش انفجاری در کنار ترمینال شهید کاراندیش رخ داد ، به این صورت که بنزین خالی شده از یک ماشین حمل سوخت منفجر شد ، همکار ما به اشتباه تماس گرفته و اعلام کرد که : پمپ بنزین پیرنیا منفجر شده است. در صورتی که چنین اتفاقی نیفتاده بود.

ما باید بر اساس اطلاعات اولیه خبر را تنظیم کنیم . انفجار مشخص است ، و زخمی و کشته هم دیده شده ، مکانش هم که مشخص است ، اما در مورد لفظ بمب چون به وثوق نرسیده ایم بهتر است در خبر نیاوریم .

 

ابهام :

رئیس جهاد کشاورزی استان فارس گفت : آفت زنگ گندم در مزارع ذرت در شهرستان نوشهر فضای اقتصادی منطقه را تهدید میکند .

– استان فارس ، حیطه مسئولیت اش ربطی به نوشهر ندارد. آفت گندم چه ربطی به ذرت دارد ؟ رئیس جهاد کشاورزی را چه به اقتصاد؟! منطقه منظورش کجا بوده است؟

اینها ابهاماتی است که در این خبر وجود دارد.

 

جامعیت :

استان فارس مقام نخست را در کشاورزی به دست آورد.

جه کسی گفته ؟ چه وقت این اتفاق افتاده ؟ در چه محصولاتی ؟

فرق جامعیت و ابهام این است که در ابهام جمله بندی یا مفهوم جمله مبهم است ، اما در جامعیت مفهوم جمله مشخص است اما جامعیت ندارد .

 

 

 

تعریف خبر :

 

۱- گزارشی از واقعیتهاست ولی هر واقعیتی را نمی توان خبر نامید .

۲- پیامی است که احتمال صدق یا کذب(درستی یا نادرستی) دارد.

۳- خبر رویدادی است که مبتنی بر عنصر زمان است.

۴- قرار است اتفاق بیفتد.

۵- برای من ارزش دارد اما ممکن است برای دیگری ارزش نداشته باشد.

۶- زائیده ذهن و فکر خبرنگار است.

۷- سخن رایج یک رسانه است.

 

تعریف جامع خبر :

بیان رویدادی است که ارزش گفتن و بیان کردن داشته باشد و تحت تاثیر عوامل شخصی و عوامل درون سازمانی و برون سازمانی شکل گیرد و به مخاطب برسد.

 

رویداد: خط تفاوت بین انتزاع و واقعیت : خبر نمی تواند خیال باشد ، خبر باید مبتنی بر رویداد باشد.

 

ارزش: (در آینده ارزشهای خبری به تفصیل توضیح داده می شود)

 

تاثیر عوامل :

شخصی : نگاه شخص خبرنگار

– به روحیه شخص مرتبط است

– از طرف سردبیر یا مسئولان روزنامه قابل کنترل نیست .

درون سازمانی : سیاستهای خاص خود

مثلا: روزنامه چپ

روزنامه راست

برون سازمانی : نسبت ها با عوامل برون سازمانی مثلا ترس از فرماندای یا …

 

[مشق : یک خبر بیاورید و در آن مشخص کنید عوامل شخصی اثر داشته یا درون سازمانی یا برون سازمانی؟]

 

 

ارزشهای خبری :

۱- در برگیری (فراگیری) : دلالت بر تاثیر گذاری خبر بر روی تعداد افراد.

۲- شهرت : بر معروفیت افراد و اشخاص و اشیاء دلالت میکند

۳- برخورد :دلالت بر اختلاف و کشمکش بین افراد، گروهها ، جناح ها ، و … دارد.

۴- شگفتی (استثناء): این ارزش به رویدادهای عجیب ، استثنائی و شگفتی آفرین دلالت میکند.

۵- بزرگی و فراوانی : به وضوح آمار و ارقام ف تعداد ، مقدار ، مبلغ و… در خبر دلالت میکند.

۶- مجاورت : جغرافیایی و معنوی

۷- تازگی : دلالت بر زمان نقل رویداد و زمان اتفاق رویداد میکند.

 

۱- دربرگیری :

دلالت بر تاثیر گذاری خبر بر روی تعداد افراد.

– شناسنامه تمام اتباع کشور تعویض میشود (شامل همه ی مردم کشور میشود)

– پزشکان از پرداخت مالیات معاف شدند (شامل حوزه ی پزشکان می شود.)

– اصناف بیمه اجباری میشوند (دامنه ی فراگیری این خبر حوزه اصناف است)

– انتخابات میان دوره ای خبرگان در فارس برگزار شد(حوزه ی فراگیری استان فارس است.)

 

درجه ی اهمیت این خبرها برای هر رسانه متفاوت است ، مثلا یک رسانه تخصصی پزشکی خبر دوم را پوشش می دهد. یک روزنامه کثیر الانتشار خبر اول برایش دارای اهمیت است ، روزنامه های فارس خبر چهارم برایشان مهم است .

 

[مشق : یک خبر بیاورید که بر اساس ارزش فراگیری تنظیم شده باشد.]

 

۲- ارزش شهرت

بر معروفیت افراد و اشخاص و اشیاء دلالت میکند.

– شهرت می تواند بار معنایی مثبت داشته باشد ، یا منفی .

– صدام حسین در مخفیگاه خود به دام افتاد – منفی

– وزیر صنایع فردا به شیراز می آید – مثبت

– عملیات اجرایی طرح بازسازی مجموعه تاریخی تخت جمشید آغاز شد. ازرش : شهرت مکان

– نصر الله مردانی شاعر معاصر دعوت حق را لبیک گفت

– کنگره بزرگداشت فیلفسوف بزرگ ایرانی صدر المتالهین در شیراز گشایش یافت

– احمدی نژاد فردا به شیراز می آید

 

نکته ها :

برخی مکان ها ارزش شهرتش به خاطر کاری است که در آنجا صورت گرفته است.

ارزش منطقه ی شلمچه – نوع فعالیت

– کاروان راهیان نور از شیراز عازم شلمچه شد

– … با احداث سد سیوند آرامگاه کورش آسیب نمی بیند.

– یکی از سرداران دفاع مقدس : حماسه خرمشهر تجلی ایثار یک ملت بود (خرمشهر دارای شهرت است)

– امام جمعه بندر گز : مراسم بزرگداشت ارتحال امام مردمی برگزار شد. (مراسم بزرگداشت ارتحال امام : شهرت دارد)

– آیت الله نوری همدانی : دشمنان برای منحرف کردن جامعه مصمم هستند.

– ضرغامی: آثار تخریبی شبکه های مبتذل از بمب هسته ای بالاتر است .

– رئیس قوه قضائیه : مردم شریف کرد از قومیت های اصیل ایران اسلامی هستند.

– سردار صفوی : خرمشهر نماد مقاومت و عزت ملت ایران است.

 

[مشق : یک تکلیف دارای ارزش شهرت بیابید.]

 

۳- ارزش برخورد

دلالت بر اختلاف و کشمکش بین افراد، گروهها ، جناح ها ، و … دارد.

برخورد دو طیف فکری ، دو طیف فیزیکی ، دو ملت ، دو ماشین ، دو حیوان ، به طوری که نظم را در ذهن مختل کند.

گاهی اوقات ارزش برخورد ایدئولوژیک است ، ارزش برخورد فیزیکی خبرهایی که مربوط یه سرقت ، قتل ، جنایت و تصادف را شامل می شود.

 

– تظاهرات دانشجوئی سراسر کرده جنوبی را فراگرفت

– انفجار در کانون رهپویان وصال در شیراز دهها کشته و مجروح بر جای گذاشت.

– زمین لرزه ۴/۶ ریشتری جنوب غرب چین را لرزاند.

– کریمی اردوی تیم ملی را ترک کرد.

– تصادف اتوبوس با کامیون در استان یزد ۱۱ مجروح بر جای گذاشت

– یک شبکه ی جاسوسی اسرائیل در شیراز کشف شد.

– پاسخهای بی پرده فرماندار شیراز در نشست هم اندیشی احزاب سیاسی

– نظامیان صهیونیست یک فلسطینی را شهید کردند

– باند جاعلان شناسنامه و مهرهای تقلبی در علی آباد کتول متلاشی شد.

– انفجار در یکی از مرزهای مهم فلسطین – رژیم صهیونیستی

– باند قاچاق مشروبات الکلی در بوشهر متلاشی شد

– یک مجموعه اشیاء عتیقه در کرمان کشف شد.

– فرمانده ناجا : طرح ارتقاء امنیت اجتماعی از فردا در سراسر کشور اجرا میشود

– احمدی نژاد بوش را به مناظره دعوت کرد

 

مشق: یک خبر که ارزش برخورد در آن برجسته باشد بیابید.

 

۴- ارزش شگفتی (استثناء)

این ارزش به رویدادهای عجیب ، استثنائی و شگفتی آفرین دلالت میکند.

هر خبری که یک مقدار عجیب باشد ارزش شگفتی دارد . به رویدادهای عجیب و استثنائی دلالت میکند، خبرهایی که در رابطه با اختراعات و اکتشافات است را هم شامل می شود.

 

– کودک ۴ ساله شیراز حافظ کل قرآن است

– یک زن ۲۲ ساله پس از ۲ هفته سالم از زیر آوار بیرون آورده شد

– زنی نود ساله در ایالت راجستان هند طی زایمان طبیعی نوزاد دختری به دنیا آورد

– زنی در استرالیا ۱۲ قلو به دنیا آورد

– هزاران قورباغه به روستاهای نهاوند حمله کردند

– تعداد فرزندان یک روستائی در ترکیه به ۵۰ نفر رسید

– اهالی یک روستای شهرستان کازرون به زبان پارسی باستان سخن میگویند.

– دو سارق نابینا در شهرستان فومن ۱۰ میلیارد ریال از بانک به سرقت بردند.

– یک روستای ماقبل تاریخ در شهرستان جیرفت استان کرمان کشف شد

– یک نوجوان ۱۴ ساله ژاپنی پایگاه اینترنتی سیا را هک کرد

– همه ی مردم شهرستان استهبان در روز هوای پاک با دوچرخه به سر کار رفتند

– استاندار اصفهان خبر داد: برخورد شهاب سنگ با زمین در یک روستای کاشان سه کشتبه بر جا گذاشت.

– ضرغامی : آثار تخریبی شبکه های مبتذل از بمب هسته ای بالاتر است .

– دانشگاههای آمریکا به مراکز جاسوس پروری تبدیل شده است .

 

۵- ارزش بزرگی (فراوانی)

به وضوح آمار و ارقام ف تعداد ، مقدار ، مبلغ و… در خبر دلالت میکند.

سعی کنید همیشه آمار و ارقام به عنوان یک ارزش برجسته در ذهنتان باشد ، مثلا هر چه تعداد تلفات در یک حادثه بیشتر باشد ، بزرگی خبر بیشتر است .

 

– طوفانی در آمریکای جنوبی ۴۰۰ نفر را متواری کرد

– منچستر با ۵گل آرسنال را بدرقه کرد

– دو میلیون نفر تهرانی در نماز عید فطر شرکت کردند

– تصادف اتومبیل در قونیه ۴۰ مجروح بر جای گذاشت

– فرماندار اسفراین : ۸۰۰میلیارد ریال اعتبار عمرانی به توسعه ی منابع آب این شهرستان اختصاص یافت .

– شورای اسلامی شهر شیراز بودجه ۳۱۵ میلیارد تومانی این شهر را تصویب کرد.

– ۱۴ نفر در حادثه انفجار بمب در حسینیه سید الشهدای شیراز به شهادت رسیدند

– نرخ بیسوادی در زرین دشت فارس به ۳۰ درصد رسید .

– یکهزار و پانصد مبلغ در ماه مبارک رمضان به روستاهای فارس اعزام شدند.

– ۵۰کشته و ۱۵۰ مجروح در در گیریهای نوار غزه

– دویست معلم آمریکایی با جلیقه ضد گلوله بر سر کلاس حاضر میشوند

– بیش از یک میلیارد نفر در کشورهای جهان سوم از فقر غذایی رنج میبرند

– ۳۰۰تن گوجه فرنگی در شهرستان جهم برداشت شد

– نرخ بیکاری در استان فارس به کمتر از ۱۰درصد رسید

– وزیر اطلاعات : ده مدیر دولتی به جرم رشوه خواری دستگیر شدند .

– تیم فوتبال پرسپولیس در آخرین دیدار خود با ۶گل مغلوب استقلال شد .

– دیدار دو تیم پرسپولیس و سپاهان ۵۰ مصدوم بر جا گذاشت

– دانش آموختگان دانشکده پرستاری شیراز به ۳۰هزار نفر رسیدند

– ۸۰درصد مطبوعات ایران را نشریات زرد تشکیل میدهد

– بهای نفت از ۱۳۲ دلار فراتر رفت

– زمین لرزه ای ۸/۷ ریشتری جنوب غرب چین را لرزاند

– فرماندار اهواز: هشتاد میلیارد ریال اعتبار برای مناطق حاشیه نشین اختصاص یافت

– مراسم شصتمین سالگرد تاسیس رژیم صهیونیستی افزون بر سه هزار شهید بر جاگذاشت

 

۶- ارزش مجاورت

مجاورت جغرافیایی – مجاورت معنوی

فرهنگ آداب ، سنن ، دین ، گرایشهای سیاسی و یا جغرافیایی

یک خبر می تواند برای ساکنان یک منطقه ارزش داشته باشد ولی برای ساکنان منطقه ی دیگر فاقد ارزش باشد ، یا ارزش کمتری داشته باشد.

مردم علاقه مندند خبرهایی که اطرفشان اتفاق می افتد را بشنوند. شیراز برای ما مجاورت جغرافیایی دارد .

اگر حادثه ای در منطقه ای دورتر اتفاق بیفتد ولی اشتراکی در آن باشد ، مثلا کشه شدن کودکان فلسطینی و همچنین گرایشهای فرهنگی برای ما مجاورت دارد .

 

– بزرگترین سد خاورمیانه بر روی رودخانه کارون ساخته می شود

– استاندار فارس از بیمارستان قلب کوثر در شیراز دیدن کرد

– استاندار آذربایجان غربی از بیمارستان قلب ارومیه دیدن کرد

– ایرانیان ساکن استرالیا می توانند بدون ویزا وارد امارات شوند(مجاورت معنوی)

– یک دانشمند ایرانی مدیر بخش هوافضای سازمان ناسا است (مجاورت معنوی)

– سیل در مالزی ۲۵۱ ایرانی را آواره کرد .

– رژیم صهیونیستی ۱۳ کودک فلسطینی را به شهادت رساند.

– هیچکدام از اتباع خارجی ساکن جنوب غربی چین در زمین لرزه آسیب ندیدند.

– نظامیان صهیونیستی یک فلسطینی را شهید کردند .

– سردار صفوی : خرمشهر نماد مقاومت و عزت ایران است.(معنوی)

– یک تهیه کننده استرالیائی : ایران پر از سوژه های جذاب رسانه ای است .

– افغانستان توافق نامه پاکستان با افراد مسلح را مورد انتقاد قرارداد.

– ترکیه قانون منع حضور بانوان محجبه در مراکز فرهنگی – آموزشی را لغو کرد.

– استان فارس به کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس گندم صادر میکند.

– وزیر بهداشت اعلام کرد : همه ی حجاج بیت الله الحرام امسال سبد کالای بهداشتی دریافت میکنند

– وزیر بهداشت : ایرانیان متقاضی دیدار از عتبات عالیات همه روزه قرنتینه می شوند.

– ترکیه تظاهرات ضد صهیونیستی برگزار کرد.

– ۷روستای شهرک حاشیه ای ، احمد بیگ در استانبول ترکیه بر اثر رانش زمین ناپدید شد.

– کشاورز گندم کار نمونه شهرستان مرودشت ربوده شد

– روستائیان حاشیه سد ملاصدرا مقابل استانداری فارس تجمع کردند

– زمین لرزه مهیب شکاف ۵/۱ متری در شبکه ی توزیع سد درودزن ایجاد کرد.

– ایرانیان در اعتراض به تحریف نام خلیج فارس دست به راهپیمایی زدند .

– پیرمرد ۸۵ ساله جهرمی ۵ جزء قرآن کریم را حفظ کرد.

 

۷- ارزش تازگی

دلالت بر زمان نقل رویداد و زمان اتفاق رویداد میکند.

خیلی مهم است که خبری که تهیه میکنیم خبر تازه ای باشد

رسانه ها حالت رقابتی دارند ، ایرنا ، ایسنا و… شما خبری که بر روی خروجی رسانه تان قرار میدهید اگر چند ساعت دیرتر این کار را انجام دهید دیگر ارزش ندارد ، و باید خبر تکمیل تر گردد و بر خروجی فرستاده شود.

خبری خوب است که تازگی داشته باشد

– انفجار در حسینیه سید الشهداء شیراز دهها کشته و زخمی بر جای گذاشت (ساعت ۲۱ و ۳۵دقیقه بر روی خروجی ایرنا رفته است اگر فردا صبح ساعت ۸و۱۵دقیقه خبرگزاری دیگری خواست این خبر را درج کند باید خبر کاملتری داشته باشد)

 

خبرهای مهم از نظر تازگی : زمین لرزه ، حوادث

– زمین لرزه ای به بزرگی ۳/۶درجه در مقیاس امواج درونی زمین فیروز آباد فارس را لرزاند .

 

گاهی یک خبر به صورت لحظه ای ارزش پیدا میکند ، این خبر را باید حداکثر با ۲ساعت تاخیر منتشر کرد.

 

آیا همه ی خبرها مبتنی بر زمانند؟

یک خبر ممکن است شگفتی داشته ولی برخود نداشته باشد، اما تمام خبرهای باید ارزش تازگی را داشته باشند.

 

– مسابقات کاراته قهرمانی استان فارس با معرفی نفرات برتر پایان یافت (فاصله اتفاق با خروجی نیم ساعت است)

 

– فرماندهی انتظامی فارس: پارسال ۶۰۰ تن مواد مخدر در استان فارس کشف شد.

(این خبر اگر از ۱/۱/۸۷ تا ۱۵/۲/۸۷ (یعنی تا نیمه اردیبهشت ماه) تازگی دارد )

 

نقش زمان اعلام خبر و زمان وقوع خبر در تازگی

تازگی نسبت به زمان اعلام خبر است ، یعنی اگر کسی قبلا خبر را اعلام نکرده باشد ،هنوز خبر تازگی دارد .

 

عناصر خبری

برای تنظیم خبر ، باید عناصر خبری در نظر گرفته شود ، اصولا برای تمایز یک خبر مناسب از نامناسب از عناصر و ارزشهای خبری استفاده میکنند ، همچنین ، ابهام زدائی می کنند.

 

ممکن است ابهام در ذهن مخاطب ایجاد شود ، عناصر خبری از ذهن مخاطب این ابهام ها را از بین می برد بین عناصر و ارزشهای خبری تفاوت است ولی با هم ارتباط دارند مثلا کی ؟ با زمان ارتباط دارد .

عنصر که؟ :

که ؟ : چه کسی؟ : افرداد حقیقی

افراد حقوقی

چه چیزی ؟

– ۲۵۰ کودک نو آموز شهرستان ممسنی در کلاسهای سواد آموزی شرکت کردند. (که ، چه کسی؟)

– رئیس جمهوری اسلامی وارد شیراز شد (که ف چه کسی؟)

– فارس مقام نخست تولید گندم را بدست آورد.

– قطار حامل مواد سوختی در مسیر خرمشهر- اهواز دچار حادثه شد.

– همایش بزرگداشت یکصدمین سال تولد امام ره در شیراز برگزار شد .(که ، چه چیزی)

– هواپیمای حامل کمک های مردمی استان فارس به زلزله زدگان بم وارد فرودگاه کرمان شد. (که ، چه چیزی؟)

– دادستان کل کشور: پرونده شهدای حسینیه سیدالشهدای شیراز هنوز در جریان است.

– استیلی گزینه نخست سرمربیگری پرسپولیس است .

– اسکندری : صدها تن بزنج از طریق مرزهای شرقی وارد کشور می شود .

– احمدی نژاد : اصفهان پایتخت فرهنگی جهان اسلام شناخته شد.

 

عنصر کجا ؟

ابهام زدائی از مکان وقوع خبر یا مکان اعلام خبر .

– طرح گازرسانی به شهرستان لارستان به بهره برداری رسید.

– آب حاجی آباد شهرستان زرین دشت استان فارس ۲۴ ساعت قطع شد.

– مدیر شرکت آب و فاضلاب روستایی شهرستان زرین دشت ، روز دوشنبه در گفتگو با شبکه ی خبردر شیراز گفت : …

– سه فروند هواپیمای عراقی برفراز ، منطقه ی نظامی نوژه همدان دیوار صوتی را شکستند .

– دوچرخه سوار تبریزی فاصله۱۵۰۰ کیلومتری شیراز تا تبریز را رکاب زد.

– محسن اسماعیلی دوچرخه سوار تبریزی روز سه شنبه در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در شیراز اعلام کرد: فاصله دو شهر تبریز تا شیراز ۱۵ کیلومتر است که عبور کوههای مرتفع زاگرس ، رودخانه های پر آب و مسیرهای سخت و ۵ روستا …

 

عنصر کی ؟

باعث می شود نگاهمان به تازگی خبر معطوف شود.

کی ؟ : ابهام زدایی از زمان وقوع رویداد یا زمان اعلام خبر می کند.

 

– فرمانده انتظامی فارس از کشف ۶۲۰۰ تن مواد مخدر در استان فارس خبر داد.

فرمانده انتظامی فارس گفت: ماموران انتظامی مناطق مختلف این استان طی دوماه گذشته یکهزار و دویست تن مواد مخدر در این استان کشف کردند.

سردار مویدی روز دوشنبه در همایش بررسی راهکارهای انتظامی ، اثرات و چالشها در شیراز افزود: این مواد مخدر در بازرسی از خودروهای عبوری و اغلب در مناطق جنوب و شرق فارس به دست آمده است .

 

جهت گفتن زمان وقوع رویداد از تعابیر زیر استفاده میشود :

– طی برنامه ۵ ساله چهارم

– طی نیمه نخست امسال

– طی یکماه گذشته

– طی ۲۴ سال گذشته

– طی ۱۰ سال اخیر

– طی شش ماهه اول سال جاری

– همزمان با دهه فجر

– همزمان با سالروز آزادی خرمشهر

– همزمان با دفاع مقدس

 

عنصر کی؟ مهم است جزئی ذکر شود:

 

– زمان تحویل سال ۸۷ ساعت ، ۹ و بیست دقیقه و ۱۴ ثانیه اعلام شد

– زمین لرزه نسبتا قوی ساعت ۱۸و۵۴ دقیقه جنوب خنج را لرزاند .

 

سعی کنیم از فعلهای آینده استفاده نکنیم ، خبر را از حالت پیش خبر خارج کنیم ، چون ممکن است اتفاق نیفتد.

در خبرها امروز و دیروز ننویسید ، روزش را بنویسید ، سه شنبه ، دوشنبه و … استفاده شود.

 

 

عنصر چه ؟

چه کسی ؟ حالت فاعلی را دلالت میکند فقط چه در برگزیده ماهیت و فعلیت رویداد است .

چه چیزی؟

 

۲۵۷تن محصول کشاورزی از استان فارس به خارج از کشور صادر شد.

 

ممکن است چه های مختلف را کنار هم قرار دهیم تا به فعلیت و ماهیت خبر پی ببریم.

– همایش یکصدمین سال تولد امام ره در شیراز برگزار شد. (چه؟ – ماهیت اش: برگزاری همایش)

عناصر چرا؟ چگونه؟ چطور؟

دلالت بر انگیزه ، هدف ، چگونگی و بوجود آمدن رویداد میکنند.

– هواپیمای مسافربری روزجمعه به علت نقص فنی در فرودگاه شیراز مجبور به فرود اضطراری شد.

چه چیزی؟ : هواپیما – چرا ؟: نقص فنی

گاهی اوقات علت مشخص نیست:

– حادثه انفجار در حسینیه سید الشهداء شیراز دهها کشته و مجروح بر جا گذاشت .

و گاهی مشخص:

– شدت بارندگی سبب جاری شدن سیل در استان مازندران شد.

– یک فروند جنگنده نیروی هوایی قطر در جریان پرواز آزمایشی سقوط کرد.

تیتر و لید

۱- ساده

۲- نقلی

اغلب خبرهای خبرگزاری ایرنا بر اساس نقلی ارائه میشود.

 

تیتر (عنوان) :

تیتر ویترین خبر است ، (( روی تیتر حساسیت داشته باشید ))

تیتر حتی الامکان باید :

سوالی نباشد

مبهم نباشد

از فعل در آن استفاده شود

 

تیتر ساده :

– زمین لرزه جنوب استان فارس را لرزاند

– انفجار در حسینیه سید الشهداء شیراز دهها کشته و مجروح بر جا گذاشت .

– رئیس جمهوری اسلامی وارد شهرکرد شد.

 

تیتر نقلی : عنوانی که به نقل از فرد حقیقی یا حقوقی یا افراد بیان می شود .

– امام جمعه شیراز : نماز طلب باران موجب نزول رحمت الهی است .

– دادستان دانشگاه شیراز: دیدار با رهبر معظم انقلاب فضیلتی برای دانشگاهیان است .

– شهروندان شیرازی : راهپیمایی ۲۲ بهمن ، امسال حساسیت و اهمیت دو چندان دارد.

 

لید :

ساده ، نقلی

تعریف : پاراگراف یا فراز اول خبر لید نامیده می شود . لید مستقل از تیتر است و برگرفته از متن خبر است و مخاطب را به سمت خواندن متن هدایت و ترغیب می کند.

تیتر برگرفته از لید و لید برگرفته از متن است .

لید خوب لیدی است که بتوانیم یک نفس آن را بخوانیم

لید ساده :

– فارس برای بیستمین سال متمادی با تولید ، ۱/۲ میلیون تن گندم مقام نخست را در سطح کشور به دست آورد .

– زمین لرزه ای به بزرگی ۲/۳ ریشتر ساعت ۵/۲۱ شامگاه دوشنبه شهرستان لامرد در جنوب فارس را لرزاند .

 

لید نقلی :

– رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس گفت : کشاورزان این استان با تولید یک دهم میلیون تن …. .

– دبیر همایش ملاصدرا گفت : مقدمات انتقال فیلسوف بزرگ ایرانی از شهر بصره عراق به شیراز فراهم شد.

 

نسبت بین تیتر و لید و متن

تیتر برگرفته از لید خبر و مستقل از آن است و مخاطب را به خواندن لید و متن خبر هدایت و ترغیب می کند .

تیتر مستقل از لید است ، اما لید با متن در ارتباط است. یعنی لید را نمیتوان در ادامه تیتر آورد. به این صورت که در لید بعد از آوردن تیتر بنویسیم : « فلانی با بیان این مطلب(در تیتر) افزود… » ولی در ادامه لید ، متن را میتوان آنگونه آورد.

به بیان دیگر : تیتر یک چیز جداست ، اما میتوانید خبر را از لید شروع کرده و متن را دنبال آن بیاوریم.

 

سبکهای خبر نویسی :

سبک تاریخی – سبک هرم وارونه

سبک تاریخی:

در سبک تاریخی چگونگی وقوع یک رویداد خبری را براساس تقدم و تاخر زمانی بیان میکنیم. در سبک تاریخی نگاه به ارزشهای خبری نمی کنیم ، به تقدم و تاخر اتفاقات می نگریم.

مثلا : تصادفی در زیر گذر دانشجو در شیراز اتفاق افتاده است ، ترتیب چینش خبر با سبک تاریخی به سبک زیر است :

-در مسیر محل کار -منحرف شدن خودرو –پرت شدن درون زیرگذر –برخورد با کامیون –کشته شدو مجروح شدن تعدادی از سرنشینان –راه بندان و ترافیک –نیروهای امدادی –حمل با جرثقیل –بازگشائی مسیر –وضعیت عادی

 

اتفاق پنچم که ارزش «بزرگی» دارد و میتواند برجسته شود ، وسط خبر است ، و در این سبک بین متن گم شده و اهمیتی برایش قائل نشده ایم .

سعی کنید کمتر خبرها را به سبک تاریخی تنظیم کنید

 

صورتجلسات به سبک تاریخی است:

جلسه هیئت مدیره فلان روز در فلان تالار برگزار شد؛

ابتدا قران ، بعد سرود و …

آقای فلان خوش آمد گوئی کرد.

بعد فلانی سخنرانی کرد و فلانی در خصوص فلان نظراتش را گفت .

کاستی های سبک تاریخی

– احتمالا خواننده را خسته میکند

– خواننده به تعقیب ادامه خبر ترغیب نمی شود

– تیتر بندی ولید بندی تابع قواعد نیست

– زمان بیشتری برای دریافت اطلاعات صرف میشود

 

معایب سبک تاریخی :

– اعمال نظر خبرنگار در خبر کم است.

– جزئیات بیشتر اضافی بیان میشود.

سبک هرم وارونه

در سبک هرم وارونه بدون توجه به اولویت و تقدم و تاخر زمانی و با توجه به ارزشهای خبری ، تیتر ، لید و متن خبر تنظیم می شود .

بنابراین در مثال گذشته :

ترتیب چینش خبر با اولویتی که در سبک هرم واروونه در نظر است اینچنین است :

-تعداد تلفات جانی و مجروحان –اشاره به راه بندان و ترافیک شدید و …

در خبر به سبک هم وارونه ما اعمال نظر میکنیم. مثلا دیر یا زود رسیدن آمبولانس ، مقصر و …

هرچه به سمت پایان خبر حرکت می شود از اهمیت خبر کاسته می شود .

لید به سبک تاریخی :

– اجلاس شورای معاونان وزارت خانه ها به ریاست معاون رئیس جمهور جهت بررسی مصوبه دولت در مورد تعاونی ها تشکیل شد.

لید به سبک هرم وارونه :

– بر اساس مصوبه هیئت دولت و به منظور افزایش سرمایه گذاری تقویت و جلب مشارکت کارکنان دولت در بخش تعاون ماهانه ۳ هزار ریال از حقوق آنان کسر و به حساب تعاونی ها واریز می شود .

محاسن و معایب سبک هرم واروونه :

مزایای هرم وارونه :

– مخاطب خسته نمیشود

– زمان کمتر برای دریافت اطلاعات بیشتر صرف میشود

– قواعد تیتر ولید رعایت می شود و مخاطب به ادامه مطلب ترغیب میگردد.

– ارزشهای خبری در خبر برجسته می شود

کاستی های هرم وارونه :

– امکان بیان همه ی جزئیات در خبر وجود ندارد

– اعمال نظر خبرنگار در خبر زیاد است

تنظیم یک خبر با دو سبک(مثال)

لید تاریخی :

پنجمین جلسه هماهنگی خرید گندم با حضور اعضاء کمیته خرید فرماندار شیراز ، بخشدار مرکزی شیراز ، روسای نمایندگی بانکهای ملت و صادرات اعضائ هیئت مدیره تعاونیی گندمکار شیراز و مسئولان سازمان تعاون روستایی شیراز روز دوشنبه در محل سالن جلسات فرمانداری شیراز برگزار شد.

(( در خبر فوق به عناصر خبری توجه شده است ، اما به ارزشهای خبری نادیده گرفته شده است ))

 

لید هرم وارونه :

رئیس تعاون روستایی شیراز : سیلوهای شیراز از ظرفیت انباشت گندم کشاورزان را ندارد .

 

(مشق : خبر راهپیمایی ۲۲ بهمن شیراز را در دو سبک خبری تنظیم کنید)

 

در صورتی که در یک همایش چند سخنران وجود داشت ، مثلا استاندار ، امام جمعه و … هم صحبت کردند و نمیشد حرف آنها را در متن کار نکرد ، بای چند خبر تهیه شود

 

تیتر نقلی :

مدیر کل تبلیغات اسلامی فارس : انتقال آموزه ها و مفاهیم انقلاب به نسل سوم یک ضرورت انکار ناپذیر است.

 

لید نقلی :

مدیر کل تبلیغات اسلامی فارس: با گرامی داشت سی امین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی گفت انتقال آموزه ها و مفاهیم انقلاب به نسل سوم تداوم حرکت انقلابی ملت ایران را تضمین میکند و یک ضرورت انکار ناپذیر است.

متن خبر :

حجت الاسلام عبد الرضا خوشنویس ، روز دوشنبه در مراسم راهپیمایی ۲۲ بهمن در شیراز حضور حماس مردم در این راهپیمایی را ستود و گفت : دشمنان این مرز و بوم در صدر اغفال جوانان و نوجوانان و ایجاد شکاف فرهنگی در این قشر هستند ، از این رو ما باید مفاهیم و معارف انقلاب را بیش از بیش به این نسل منتقل کنیم .

وی هشدار داد ….

وی تاکید کرد….

وی با طرح این سوال … افزود ….

(وقتی ادعایی دارد) وی ادعا کرد …

وی با انتقاد به …. گفت ….

وی با در خواست از مسئولان …. افزود…

وقتی خبر طولانی است بعد از دو سه بار از وی و او استفاده کردن دوباره نام شخص را بنویسید .

 

[مشق : از خطبه های نماز جمعه یک خبر به سبک هرم وارونه و یکی به سبک تاریخی بنویسید.]

 

درست ، نادرست :

– در تصادف وحشتناک ، اتوبوس ۳۰ نفر جانباختند – نادرست

– در تصادف اتوبوس ۳۰ نفر جانباختند – درست

– راهپیمایی عظیم و با شکوه ۲۲ بهمن در شیراز برگزار شد – نادرست

– در تصمیم مهم هیئت دولت ۲۳۰ مصوبه برای استان فارس به تصویب رسید – نادرست

هنگام استفاده از واژه های خارجی معنای آنها مشخص شود :

یونسکو: سازمان علمی ، فرهنگی ، تربیتی ملل متحد

اپک : سازمان کشورهای صادر کننده نفت

سیا : سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا

Ngo : سازمانهای مردم نهاد

 

نوشتن اعداد در خبر :

اعداد از صفر تا هشت به صورت حروفی : یک ، دو ، سه ، چهار ، پنج ، شش ، هفت ، هشت

– پنج نفر در رودخانه کر غرق شدند

– شش پرنده کمیاب در تالاب پریشان مشاهده شد

– هشت شهروند تبعه ی افغانستان در یک سرقت مسلحانه دستگیر شدند

 

از ۹ تا ۹۹۹ به صورت عددی

– ۹ کیلوگرم کراک در فراشبند فارس کشف شد

– ۱۰۰ جلد کتاب نفیس به کتابخانه شهید دستغیب اهداء شد

– ۱۳۵ کیلوگرم تریاک در پاسگ قطرویه نی ریز کشف شد

 

از ۴ رقمی به بالا اعداد را می شکنیم ،

– یکهزار و ۲۵۴ کیلگورم مواد مخدر ….

– دوهزار و ۴۵۳ عدد سی دی مبتذل

– یک میلیون و ۲۵۴ هزار و ۳۷۳ نفر

– ۲۳میلیارد و ۲۱۱ میلیون و ۲۵۴ هزار و ۳۷۳ نفر

 

اعداد ترتیبی به صورت حروف

مقام اول ، مقام دوم ، یکهزارو پانصدمین جایگاه

 

اگر اعداد بخشی از واژه باشد با حروف می نویسیم :

سه قلو ، پنج شنبه ، هزارپا ، چهارچوب

 

اعداد کسر :

یک سوم ، دو چهارم (به صورت کسری نمی نویسیم)

 

ساعت:

– زمین لرزه ساعت ۱۹ و ۲۱ دقیقه و ۳۴ ثانیه شامگاه چهارشنبه …

 

درصد :

۳۰درصد ، پنج درصد ، ۹ درصد

استفاده از ممیز :

– افزون بر ۴/۳ میلیارد ریال اعتبار به شهرداری شیراز اختصاص یافت

 

گرم ، کیلوگرم و …:

۲۲۵ کیلوگرم (حتما واحد به صورت دقیق نوشته شود ، کیلوگرم ، مترمربع و ….)

 

واحدهای شمارش :

انسان : نفر

چهارپایان : راس

شتر : نفر

شمشیر ، کارد و اسلحه جنگی : قبضه

درخت: اصله

خانه و مغازه : باب

نخل : نفر

درخت و چوب و الوار : اصله

کشتی ، هواپیما و هلیکوپتر: فروند

سگ و گربه و شیر و پلنگ : قلاده

کفش و جوراب و دستکش : جفت

پرنده : عدد

فرش و لحاف و پتو : تخته

چاه ، انگشتر : حلقه

شال ، دستار ، دستمال : طاقه

اشیاء نورانی(فانوس، چراغ): شعله

طناب و کمربند و قنات: رشته

خودرو ، اتومبیل ، وسائل برقی : دستگاه

 

مصاحبه :

مصاحبه یعنی گفتگو(از نظر لغوی)

تعریف مصاحبه :

مصاحبه یک نوع ارتباط است که برای دریافت اطلاعات تازه آگاهی از واکنش افراد و انعکاس نظرها ، افکار و اطلاعات ویژه شخصیت ها و دیگر افراد جامعه انجام میگیرد.

چرا مصاحبه می کنیم ؟

– کسب اطلاعات تازه

– رفع ابهام و شفاف سازی

– تکمیل اطلاعات موجود

– معرفی افراد و شخصیت ها

 

انواع مصاحبه :

۱- مصاحبه خبری : در مصاحبه خبری مصاحبه گر(مصاحبه کننده) : برای کسب اطلاعات دقیق و روشن و برای تکمیل اطلاعات موجود در برباره ی یک رویداد به مصاحبه می پردازد .

۲- مصاحبه فردی : در این مصاحبه هدف مصاحبه کننده آگاهی دادن و شناساندن افراد خبرساز به جامعه و انتقال نظرات و دیدگاههای آنها به جامعه است ، مثل مصاحبه با مخترعان ، هزار نخبه ، شخصیت های ممتاز و … (کلا افراد خاص)

۳- مصاحبه گروهی : در مصاحبه گروهی خبرنگار اطلاعات مورد نیاز را از تعداد بیشتر از یک نفر به دست می آورد .

۴- مصاحبه هدایت شده (بسته) : در این نوع مصاحبه اختیار طرح سوالات و کنترل جریان مصاحبه به عهده ی مصاحبه کنننده است . پرسش : مشخص – پاسخ : مشخص

۵- مصاحبه هدایت نشده (باز) : تفاوت این مدل با مدل فوق این است که موضوع واحد ندارد . مصاحبه ، موضوع واحد ندارد و مصاحبه شونده تحت تاثیر سوالات مصاحبه گر قرار ندارد ، جریان مصاحبه توسط مصاحبه گر کنترل نمی شود .

۶- مصاحبه گسترده در عمق

۷- مصاحبه گسترده در سطح

 

 

۱- مصاحبه خبری :

در مصاحبه خبری مصاحبه گر(مصاحبه کننده) : برای کسب اطلاعات دقیق و روشن و برای تکمیل اطلاعات موجود در برباره ی یک رویداد به مصاحبه می پردازد .

– انفجار مهیب در شیراز ده ها کشته و مجروح بر جا گذاشت

بر اثر بروز یک انفجار نسبتا شدید در حسینیه سید الشهداء شیراز ، شامگاه شنبه ، تعدادی از افرادی که در این مکان بودند کشته یا مجروح شدند .

فرماندار و رئیس شورای تامین شهرستان شیراز در گفتگو با خبرنگار …. گفت :بررسی های اولیه نشان می دهد که احتمال خرابکاری در این حادثه منتفی باشد ، اما برای اظهار نظر قطی نیاز است تا هیئت های کارشناسی موضوع را بیشتر بررسی کنند.

 

– آلودگی رودخانه خشک ، شیراز سلامت شهروندان را تهدید میکند .

انباشت زباله و ورود پسابهای خانگی و صنعتی به رودخانه خشک شیراز ، موجب شده است ، این رودخانه به محلی برای زیست حشرات و جانوران موذی تبدیل شود و سلامت شهروندان را به خطر اندازد .

 

مشاهدات :

موشها ، ظروف یکبار مصرف ، پسابهای خانگی و … ، تجمع آشغالها

 

استناد به سخن دیگران :

کارشناس مسئول بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی شیراز (ابتدا برای مصاحبه زمینه سازی میکنیم تا گفتگو روی چرخه اش بیفتد و بعد اطلاعات مورد نیاز دریافت شود)

 

مراحل شکل گیری مصاحبه خبری :

۱- اتفاق رویداد : انفجار

۲- احساس نیاز : باید تکمیل شود

۳- منبع: فرماندار

۴- مصاحبه

رویداد خبری باید تازه باشد ، یعنی وقتی که یک رویدادی اتفاق می افتد امروز نیاز به انجام مصاحبه داریم تا جنبه های مخفی و تاریک آن رویداد روشن شود ، وقتی مدت زمانی از این رویداد بگذرد دیگر شاید نیازی به انجام مصاحبه نباشد .

برای مصاحبه خبری باید یک ضرورتی بر انجام این مصاحبه حس شود.

 

 

۳- مصاحبه فردی :

 

در این مصاحبه هدف مصاحبه کننده آگاهی دادن و شناساندن افراد خبرساز به جامعه و انتقال نظرات و دیدگاههای آنها به جامعه است ، مثل مصاحبه با مخترعان ، هزار نخبه ، شخصیت های ممتاز و … (کلا افراد خاص)

ویژگیها و حالت های شخصی فرد را برجسته می کنیم .

به رفتارهای شخصی او در حین مصاحبه هم توجه می شود . مثلا جانبازی که با پا نقاشی می کند که مصلا در حین نقاشی اکسیژن هم استفاده کرده و در حین صحبت کردن سرفه میکند ، این ها را توصیف می کنیم .

 

۴- مصاحبه گروهی :

در مصاحبه گروهی خبرنگار اطلاعات مورد نیاز را از تعداد بیشتر از یک نفر به دست می آورد .

تیتر : تعدادی از دانشجویان دانشگاه شیراز در اعتراض به مسائل رفاهی دانشگاه تجمع کردند .

لید : تعدادی از دانشجویان دانشگاه شیراز در روز یکشنبه مقابل ساختمان مدیریت این دانشگاه در اعتراض به وضعیت رفاهی دانشگاه تجمع کردند .

در این تجمع که تعداد دانشجویان حدود ۸۰۰ نفر بود حرکت اعتراض کنندگان به سمت دفتر رئیس داشگاه آغاز شد و دانشجویان به صورت دسته جمعی وارد محدوده ساختمان مدیریت دانشگاه شدند.

[مصاحبه با دانشجویان و با توجه به این که اگر نخواستند نامشان درج نمی شود و مثلا با عنوان : یک دانشجو ، مطرح می شود]

[رفتن سراغ آقای صادقی رئیس دانشگاه شیراز]

 

۵- مصاحبه هدایت شده (بسته)

در این نوع مصاحبه اختیار طرح سوالات و کنترل جریان مصاحبه به عهده ی مصاحبه کنننده است . پرسش : مشخص – پاسخ : مشخص

پرسش : مشخص پاسخ : مشخص موصوع : واحد

نفوذ مصاحبه کننده زیاد است .

 

رئیس سازمان بازرگانی فارس: پنج هزار تن برنج خارجی آماده ورود به بازار شیراز است.

۱-عامل اصلی کمبود برنج در جامعه چیست ؟ ۲- نحوه نظارت و بازرسی شما از واحدهای صنفی چگونه است؟ ۳-کاهش تولید داخلی برنج چه تاثیری بر وضعیت توزیع این محصول دارد ؟ ۴- چه برنامه هایی برای تنظیم بازار مصرف برنج طی روزهای آینده دارید؟

 

[این مصاحبه می تواند به تقاضای رسانه و یا به تقاضای مسئول مربوطه باشد]

 

(در این مصاحبه نباید طرف را به چالش کشید ، قرار است یک سری اطلاعات به جامعه داده شود ، هیمن.)

 

۶- مصاحبه هدایت نشده (باز):

تفاوت این مدل با مدل فوق این است که مصاحبه ، موضوع واحد ندارد و مصاحبه شونده تحت تاثیر سوالات مصاحبه گر قرار ندارد ، جریان مصاحبه توسط مصاحبه گر کنترل نمی شود .

[نشست خبری از این نوع مصاحبه است]

 

۷- مصاحبه گسترده (در عمق)

[مصاحبه کننده ، مصاحبه شونده را به چالش می کشد ، و از نظر تخصصی کمی از مصاحبه شونده ندارد. اگر مصاحبه شونده بخواهد قضیه را ماست مالی کند.]

تعریف: مصاحبه عمقی یک گفتگوی تخصصی و تمام عیاراست ، مصاحبه گر در این جا اطلاعاتی همطراز با مصاحبه شونده دارد ، مصاحبه گر مصاحبه شونده را به چالش می کشد و پاسخ های قانع کننده و کارشناسی شده از او می خواهد .

 

۸- مصاحبه گسترده (در سطح)

[تفاوت این است که مصاحبه شونده را به چالش نمی کشیم ، سوالات کوتاه و جوابهایی کوتاه هم سعی می کنیم از مصاحبه شونده بگیریم] [تفاوت این نوع با مصاحبه فردی در این است که آنجا سوالات می تواند طولانی هم باشد]

در این نوع مصاحبه سوالات کوتاه مطرح میشود و جوابها هم کوتاه است ، مصاحبه گر به عمق موضوع وارد نمی شود و سئوالات در سطح مطرح می گردد.

 

مصاحبه گر به طور تصادفی از میان پاسخهای داده شده موضوعی جالب و دارای ارزشهای خبری کشف میکند.

 

 

روشهای مصاحبه

– ­­حضوری

– کتبی

– ترکیبی از حضور و کتبی : ابتدا سوالات را ارسال بع حضوری مصاحبه میکنیم

– تلفنی

مزایای روشهای گوناگون مصاحبه :

در مصاحبه حضوری ،چهره به چهره شده و صمیمیت ایجاد می شود ، اعتماد ایجاد میشود، دلیل دیدن مدرک از خبرگزاری و یا رسانه مورد نظر است.

مصاحبه فردی و حضور وقتی انجام مید هیم مصاحبه شونده را لمس می کنیم ، مثلا مصاحبه با یک جانباز ۷۰ درصد .

مصاحبه کتبی ، مزیت اش این است که مستند هست و نمی تواند زیرش بزند.

و با دقت بیشتری به سوالات پاسخ داده میشود .

مصاحبه تلفنی : سرعت را بالا می برد و دسترسی به منبع را آسان میکند. وقت را نمی گیرد.

 

معایب:

کتبی : وقتی انجام میگیرد ، ممکن است جوابی که داده میشود ف جواب ما نباشد.

حضوری وقت گیر است ، برای مصاحبه خبری ممکن است تا قرار ملاقات و ساعت خبر بسوزد.

 

نکته های عمومی مصاحبه:

– قبل از مصاحبه بسته به هدف سوالات خود را تنظیم کنید. قبل از هر مصابحه به نسبت موضوع مطالعه ای انجام دهید با یک اطلاعات حداقلی وارد قضیه شوید ، یک شناخت کلی از فرد و روحیه او داشته باشید . از نظر روانشناسی یک حسابی داشته باشید .

– گاهی منبع خبر ، منبع منحصر به فرد است ، باید این هاله را بشکنیم و از منبع دیگری اطلاعاتی به دست آورده و طرف مقابل را دور بزنیم تا اطلاعات مورد نیاز را در اختیار ما بگذارند.

– نظافت ظاهر و مرتب بودن لباس را رعایت کنید ف اگر خانم است با یک قیافه معقول برود برای مصاحبه .

– طوری وارد مصاحبه شوید که طرف شما را بپذیرد.

– سوال خیلی صریح و شفاف و کوتاه بپرسید ، قبل از سوال سخنرانی نکنید .

– سوالهای کوتاهی که هر چیزی بشود در جوابش گفت ، به درد نمی خورد مثلا شما چه برنامه ای برای آینده کاریتان دارید.

– اگر واژه ای گفت نفهمیدید ، بپرسید : یعنی چه ؟

– عظم شخصیت فرد مقابل ، ما را نگیرد.

– کارت ویزیت برای خودتان داشته باشید، شماره تلفن ، فکس ، موبایل ، و مشخصات لازم نسیت که سایت یا رسانه یک رسانه رسمی باشد .

– در مصاحبه های حضور برای صمیمیت هم که شده کارت ویزیت خیلی به درد نمی خورد.

– به دنبال مچ گیری و عصبانی کردن مصاحبه شونه نباشید. خصومت ایجاد نکنید ، ممکن است بعد به او احتیاج داشته باشید.

– هیچ وقت به ضبط متکی نباشید ، ضبط فقط برای اطمینان است .

– از دفتره چه ها سیمی که راحت برگ میخور همیشه داشته باشید .

– آن قسمتی را یادداشت کنید که به دردتان می خورد ، جنبه خبری داشته و کلید واژه است .

– در ذهنتان در همان جلسه مصاحبه تیتر و لیدتان را تنظیم کنید و بعد روی کاغذ بیاورید.

– نظم خاصی برای کنفرانسها بعضی اوقات برقرار نیست ، در این موارد منتظر نمانید نوبت به شما برسد ، سوالتتان را بپرسید و نظم جلسه را به هم بزنید.

– بعضی اوقات کار مصاحبه را فرمایشی میخواهند جلوه دهند، این قالب ها را بشکنید .

– زمان را ما تعیین می کنیم .

– همیشه جلودار مصاحبه باشیم.

– خیلی از هماهنگی ها که توسط روابط عمومی ها گذاشته می شود، مصاحبه شونده ، اطلاع ندارد ، لذا شما خودتان برای مصاحبه اقدام کنید.

گزارش نویسی مقدماتی:

[در گزارش عرصه برای مانورها باز است. هم از نظر ادبی ، هم از نظر ویع تر کردن متن . گزارش عرصه بسیار بازی است]

تعریف(مولفه های گزارش نویسی):

– گزارش بهتر است مبتنی بر تحلیل و تفسیر باشد

– گزارش بهتر است مبتنی بر توصیف و تصویر سازی باشد

 

ویژگیهای گزارش :

– به تفصیل به تشریح چگونگی وقوع رویداد می پردازد.

– در گزارش ابعاد مختلف رویداد مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد.

– در گزارش منابع مختلف و متعدد خبر به ما اطلاعات می دهند.

تصویر سازی : به دلیل این که یک میلیون مخاطب نمی توانند سر صحنه بروند باید توصیح و تصویر سازی مخاطب را به صحنه ببرد.

[گزارش ها ، هم در تحلیل و هم در توصیف چگونگی؟ ، را در خبر برجسته میکنیم.]

[چگونگی ؟ ، نقش بی بدیلی در گزارش بازی میگند]

 

[گزارش بیان تفصیلی همان خبر است]

در مرحله های اولی خبر تهیه و در مرحله های بعدی وارد صحنه شده و تشریحی از حادثه می آوریم .

در گزارش دهی ما روی منابع مختلف رفته و نظرات و ابعاد مختلف به رویداد نگاه می کنیم .

تنوع منبع نیاز داریم و به یک منبع نباید اکتفا کنیم.

 

تفاوت گزارش با مصاحبه گروهی این است که در مصاحبه ، توصیفی در کار نیست .

 

انواع گزارش :

۱- گزارش خبری

۲- گزارش فردی

۳- گزارش توصیفی

۴- گزارش تحقیق

۵- گزارش مصور(تصویری)

(گزارش تحلیلی و گزارش از مکان هم هست که مجالی برای توضیح آن نداریم)

 

گزارش خبری :

مراحل :

– رویداد خبری

– احساس نیاز

– شناسائی منبع

– گزارش خبری (البته قبلش با منابع مصاحبه خبر انجام می شود)

تحلیل ، تفسیر و تصویر سازی خبری در گزارش می آید بر خلاف مصاحبه بین احساس نیاز و شناسائی منابع تحلیل و تفسیر و تصویر سازی می کنیم .

میان مراحل دیگر گزارش هم این اتفاق می افتد.

در گزارش خبری باید ارزشهای خبری هم رعایت شود و در میان گزارش به کار برده شود .

گزارش خبری هم باید تازه باشد .

گزارش خبری مثل مصاحبه خبری اما کمتر از آن معطوف به زمان است .

در گزارش خبری هم این طور نیست که ضرب الاجل داشته باشد اما زمان هم مهم است .

۲- گزارش فردی:

تصویر سازی از رفتار ، سلوک ، مشی حرکت و کردار و آداب و نحوه زیستن و در مجموع خلقیات فرد.

فرد : بیان روحیات و خلقیات: مصاحبه فردی

 

تحلیل و تفسیر و تصویر سازی بین همه ی مراحل انجام می دهیم .

حالت های تصویر و صورت شخص و حرکات ، عکس العمل ها و رفتارها را بیان می کنیم .

در گزارش فردی گفتگو را به نقل از خود با توصیف بیان میکنیم ، البته بیان صحبت ها منافاتی ندارد .

[بسته به نحو تنظیم و هنر خبرنگار و گزارش نویس دارد]

در گزارش ها از ادبیات زیاد استفاده کنید . جایی که شعر مناسب است از شعر و جایی که نثر ، از نثر استفاده نمائید.

فرق این نوع گزارش با داستان این است که شما از جایگاه خبرنگار این کار انجام می دهید.

 

مثال :

خدا خرمشهر و خرمشهر فرشتگان خاک را آزاد کرد .

پیش از این فکر می کردم فرشته بانویی بالدار است که در آسمان میان ابرها میگذر و دور و برش هاله ای از نور قرار دارد.

اکنون فکر میکنم فرشته جانبازی است که خرمشهر کنار دبیرستان سمیه … زندگی می کند .

(درصد جانبازی فرد ، کارهای اجتماعی وی ، خاطرات جانباز و … به تصویر کشیده می شود)

در نوشتن گزارش دست ما باز است و می توانیم و حذف و اضافه کنیم.

 

۳- گزارش توصیفی :

در گزارش توصیفی از بلندترین تعابیر و توصیف و واژه های ناب و آفرینش های ادبی برای بان موضوع و رویداد و خلق گزارش بهره میگیریم .

[همه گزارش ها نیاز به توصیف دارند ، ولی در این نوع عنصر اصلی و خمیر مایه اصلی توصیف است . نقطه ی اوج و ایده آل توصیف و آفرینش های ادبی گزارش ، گزارش توصیفی است ]

 

تصویر سازی ، توصیف و خلاقیت و نوآوری حرف اول را میزند

۶- گزارش تحقیق

گزارش تحقیقی مبتنی بر تحقیق ، پژوهش ، آمار و ارقام ، استفاده از منابع خبری مکتوب و نقل قول ها و استنادات است .

به منابع مکتوب ، پایان نامه ها و گزارش دیگران در حول آن موضوع از نقل قولها (گفتگو با متخصص ) استفاده میکنیم .

یک مصاحبه خبری هدایت شده ، فرضا انجام داده ایم آن مصاحبه را به عنوان نقل قول استفاده می کنیم .

گزارش تحقیقی یک گزارش پیوسته و سنگین است ، ممکن است ۲۰ روز در یک ستون روزنامه درج شود

 

پایان

برگرفته شده از سایت شخصی سیدعلی علوی (nasl3vomi.blog.ir)

Print Friendly